Günlük Kiralık Evlerde Kamera Bulundurma Kuralları

Günlük kiralık evlerde kamera bulundurma kuralları şöyledir:

İç mekânda kamera bulundurmak, misafire önceden bildirilmiş ve misafir kabul etmiş olsa bile hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz.

İç Mekânda Kamera Neden Kesinlikle Yasak?

Makul mahremiyet beklentisi

Hukukta belirleyici ölçüt "makul mahremiyet beklentisi"dir. Kişi bulunduğu yerde mahremiyetinin korunacağını makul biçimde bekliyorsa, orada yapılan kayıt bu beklentiyi ihlal eder.

Kiralanan bir konut, misafir için başkalarıyla paylaşılan bir ortak alan değildir. Konaklama süresince o kişinin mahrem ve özel alanıdır.

Bu nedenle salon ya da mutfak gibi "ortak sayılabilir" görünen alanlar da kapsam dışında değildir. Ev tümüyle misafirin özel alanıdır.

Ceza hukuku karşılığı

Türk Ceza Kanunu'nun 134. maddesi, kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal etmeyi suç sayar ve bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörür.

İhlalin görüntü veya seslerin kayda alınması yoluyla gerçekleşmesi, suçun nitelikli hali olarak düzenlenmiştir; bu durumda ceza artırılır.

Ayrıca 135. madde kapsamındaki kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi suçu da gündeme gelebilir. Bu suç için öngörülen ceza bir yıldan dört yıla kadar hapistir.

Uygulamada Yargıtay'ın onadığı iki yıl altı aylık hapis kararları bulunmaktadır. Bu, mahkemelerin konuyu ne kadar ciddiye aldığını gösterir.

Anayasal dayanak

Anayasa'nın 20. maddesi özel hayatın ve aile hayatının gizliliğini güvence altına alır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesi de aynı korumayı sağlar.

Bu, "ev benim, istediğimi yaparım" yaklaşımının hukuken karşılığı olmadığı anlamına gelir.

Kapalı olması durumu değiştirmez

İç mekânda bulunan ve kapalı olduğu söylenen bir kamera da risk yaratır. Cihazın kayıt yapıp yapmadığını misafirin doğrulama imkânı yoktur.

Doğru uygulama, iç mekânda kamera bulundurmamaktır.

Ses Kaydı Ayrı ve Daha Ağır Bir İhlaldir

Bu, en sık atlanan konudur. Görüntü ile ses aynı kefede değerlendirilmez.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 2020/212 sayılı kararı, ses kaydının görüntü kaydına kıyasla çok daha müdahaleci olduğunu ve güvenlik amacıyla bağdaşmadığını belirtmiştir.

Güvenlik kameralarının yalnızca görüntü alması esastır. Ses kaydı hem KVKK hem ceza hukuku bakımından ağır ihlal niteliği taşır.

Dış alandaki bir kamerada bile ses kaydı özelliği kapatılmalıdır.

Dış Mekânda Kamera: Hangi Şartlarla?

Dış alanda güvenlik kamerası mümkündür, ancak koşulsuz değildir.

Konum ve açı

• Kamera yalnızca kendi mülkünüzün dış alanını görmelidir
• Komşu bahçesi, pencere ya da kapı içi görüş alanına girmemelidir
• Sokak ve kamusal alanı gereksiz biçimde kapsamamalıdır
• Kapı zili kamerası dahi yalnızca kapı önünü görecek şekilde ayarlanmalıdır

Komşunun özel alanını kaydeden bir kamera, güvenlik amaçlı kurulmuş olsa bile hukuka aykırı hale gelir.

Aydınlatma yükümlülüğü

KVKK'nın 10. maddesi, kişilerin kamerayla izlendiklerinden haberdar edilmesini zorunlu kılar.

Bunun uygulamadaki karşılığı:

• Kameranın gördüğü alanın girişine görünür uyarı levhası asılması
• İlanda kamera bulunduğunun açıkça belirtilmesi
• Misafire hangi alanların izlendiğinin girişte bildirilmesi
• Aydınlatma metninin misafirin erişimine açık olması

Aydınlatma yapılmaması, yasal bir alanda kurulmuş kamera sistemini dahi hukuka aykırı hale getirir. Aydınlatma yükümlülüğünün ihlali idari para cezasına tabidir.

Saklama süresi ve erişim

• Kayıtlar süresiz saklanamaz; makul ve belirlenmiş bir süreyle sınırlı tutulmalıdır
• Süresi dolan kayıtlar güvenli biçimde imha edilmelidir
• Kayıtlara erişim yetkisi sınırlandırılmalıdır
• Görüntüler ancak resmî talep üzerine adli mercilere teslim edilmelidir

Kayıtları merak sebebiyle veya keyfî olarak izlemek başlı başına bir ihlaldir.

Kayıt saklama ve silme konusundaki genel çerçeve için günlük kiralık ev kayıtları ne zaman silinir yazımıza bakabilirsiniz.

Apartman ve site ortak alanları

Merdiven boşluğu, apartman girişi ve asansör gibi alanlar ortak yerdir. Buralara tek başınıza kamera takamazsınız.

Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında kat malikleri kurulunda karar alınması gerekir. Kamera sayısı, açıları ve kayıt amacı bu kararda belirlenmelidir.

Gürültü Sensörü Kamera Değildir

Bu ayrım önemlidir ve ev sahiplerinin işine yarar.

Gürültü izleme cihazları ses kaydetmez; yalnızca ortamdaki ses seviyesini desibel cinsinden ölçer ve eşik aşıldığında bildirim gönderir.

Konuşma içeriği kaydedilmediği ve saklanmadığı sürece bu cihazlar kamera veya ses kaydı sayılmaz. Komşu şikâyetini önlemek isteyen ev sahipleri için makul bir alternatif oluşturur.

Yine de iki kurala uyun:

• Cihazın varlığını ilanda ve girişte bildirin
• Ses kaydı özelliği bulunan bir cihaz kullanmayın

Akıllı Cihazlar ve Diğer Riskler

Kamera tartışması yalnızca güvenlik kameralarıyla sınırlı değildir.

Akıllı hoparlörler. Sesli asistanlı cihazlar misafire rahatsızlık verebilir. Konaklama süresince fişten çekilmesi ya da hiç bulundurulmaması en güvenli yoldur.

Bebek kamerası ve iç mekân IP kamerası. Ev sahibinin kendi kullanımı için bıraktığı cihazlar da iç mekân kamerası sayılır. Misafir girişinden önce kaldırılmalıdır.

Robot süpürgeler. Kamerası ve haritalama özelliği olan modeller veri toplar. Uzaktan erişim kapatılmalıdır.

Ev Sahipleri İçin Uyum Listesi

• İç mekânda hiçbir kamera bulundurmayın; geçici cihazları da kaldırın
• Dış kameraları yalnızca kendi alanınızı görecek şekilde konumlandırın
• Ses kaydı özelliğini kapatın
• Kameranın gördüğü alana uyarı levhası asın
• İlanda kamera bulunduğunu ve hangi alanı kapsadığını yazın
• Girişte misafiri sözlü olarak da bilgilendirin
• Aydınlatma metni hazırlayın ve erişilebilir kılın
• Saklama süresi belirleyin, süresi dolan kaydı imha edin
• Kayıtlara erişimi sınırlandırın, keyfî izleme yapmayın
• Apartman ortak alanı için kat malikleri kararı alın

Güvenlik başlıklarının tamamı için günlük kiralık evlerde güvenlik rehberimize, yasal yükümlülükler için günlük kiralık konaklama yasal durumlar rehberimize bakabilirsiniz.

Misafirler İçin: Kontrol Nasıl Yapılır?

Rezervasyon öncesi

• İlan açıklamasını dikkatle okuyun; kamera bilgisi var mı?
• Kamera varsa yalnızca dış alanda mı olduğunu sorun
• Soruya net cevap vermeyen ev sahiplerine temkinli yaklaşın
• Önceki misafir yorumlarını tarayın; şüpheli durumdan bahseden var mı?

Doğrudan sormak size garip gelebilir; ancak meşru bir sorudur ve dürüst bir ev sahibi rahatsız olmaz.

Girişte fiziksel kontrol

Eşyalarınızı dağıtmadan önce odaları gözden geçirin. Gizli kameralar çoğunlukla şu nesnelerin içine yerleştirilir:

• Duman dedektörleri
• Prizler ve uzatma kabloları
• Saat radyolar ve masa saatleri
• Aynalar
• Dekoratif eşyalar ve kitaplık objeleri
• Havalandırma ızgaraları
• Televizyon ve ses sistemi çevresi

Yatak odası ve banyoya öncelik verin. Yatağa ve duşa doğrudan bakan açılar kontrol edilmelidir.

Basit teknik yöntemler

Işık testi. Odayı karartıp telefon fenerinizle yavaşça tarayın. Kamera lensi ışığı geri yansıtır ve küçük parlak bir nokta olarak görünür.

Telefon kamerası. Bazı gizli kameraların kızılötesi ışığı, telefon ön kamerasında soluk mor noktalar olarak görülebilir.

Ağ kontrolü. Ev sahibinin Wi-Fi ağına bağlıysanız, ağdaki cihazları listeleyen ücretsiz uygulamalarla beklenmedik cihaz olup olmadığını görebilirsiniz.

Ayna testi. Aynaya parmağınızı değdirin. Parmağınızla yansıması arasında boşluk varsa normal aynadır; doğrudan temas ediyorsa çift taraflı ayna ihtimali vardır.

Bu yöntemler kesin sonuç vermez, ancak yaygın durumları ortaya çıkarır.

Gizli Kamera Bulursanız Ne Yapmalısınız?

Sırayla ilerleyin. Aceleci davranmak delil kaybına yol açar.

1. Cihaza dokunmayın, sökmeyin. Yerinde bırakmak delil değerini korur.
2. Fotoğraflayın ve video çekin. Cihazın konumunu, açısını ve çevresini kayda alın.
3. Kolluğu arayın. 155 üzerinden ihbarda bulunun; tutanak tutulmasını isteyin.
4. Konaklamayı sonlandırın. Güvenliğiniz önceliklidir.
5. Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunun. Bu suç şikâyete tabidir ve fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet hakkınızı kullanmanız gerekir.
6. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na şikâyet edin. Aydınlatma, ölçülülük ve veri güvenliği yükümlülüklerinin ihlali ayrıca değerlendirilir.
7. İlanın yayınlandığı platforma bildirin.
8. Yazışmaları ve ödeme kayıtlarını saklayın.

Altı aylık şikâyet süresi kritiktir; kaçırılırsa ceza davası açılamaz.

Yaygın Yanlış Bilgiler

Sektör Uygulaması

Büyük konaklama platformları bu konuda mevzuattan daha da ileri gitmiştir. Airbnb, 2024 yılının Nisan ayından itibaren iç mekân güvenlik kameralarını dünya genelinde tamamen yasaklamıştır.

Dış mekân kameraları ve gürültü izleme cihazları ise açıkça bildirilmesi ve mahremiyeti ihlal etmemesi koşuluyla kabul edilmektedir.

Bu, iç mekân kamerası bulundurmanın yalnızca hukuki değil, ticari olarak da savunulamaz hale geldiğini gösterir.

Konaklama türüne göre uygulama farkları için günlük kiralık daireler rehberimiz ve günlük kiralık villalar rehberimiz ayrıntı sunar.

*Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut bir olayla karşılaşırsanız vakit kaybetmeden bir avukata başvurun; ceza davası için şikâyet süresi sınırlıdır.

İlgili yazılarımız

• Günlük Kiralık Evlerde Güvenlik
• Günlük Kiralık Evlerde Kimlik İsteniyor mu?